امروز كه داشتم با دوستم  به خانه مي آمدم؛ براي لحظاتي حالم خيلي بد شد.  چند دقيقه اي هم طول كشيد كه به خودم مسلط شدم. قبلا هم اينطور شده بودم و اصولا اين موضوع علامتي شده است براي اينكه متوجه شدم بيش از اندازه دارم به خودم فشار مي آورم. دليلش تقريبا برايم روشن بود. بي خوابي شب قبل، نخوردن صبحانه، به هم ريختن وقت غذا،  كمي انباشتگي درسها و اينكه شب قبل به طرز ناراحت كننده اي دچار يك حالتي كه خودم قبض ِعافانه اش مي نامم شده بودم. تازه از دوستم هم خجالت كشيدم كه چرا اينطوري شد. برايم اين كمبود انرژي خيلي پيش مي آيد. مخصوصا هم كه به لحاظ ذهني هم دچار آشفتگي باشم. اما همه اينها گفتم تا بگويم كه اصولا وقتي دچار اينجور احوالات مي شوم كلا يك بدبيني هم در من رشد مي كند و تمام تجربيات زندگيم را همراه با يك رنج ممتد تجربه مي كنم. بعد به زمين و زمان بدبين مي شوم و به قول خودم همه چيز را در رنجي مضاعف تجربه مي كنم!!!

اما امشب وقتي با ليلا تلفني صحبت مي كردم و کمی از شرایط جسمانی ام گله کردم. احساس كردم با يك احمق هيچ تفاوتي ندارم. ليلا حال و احوالش از من بهتر نبود. در واقع آنچه كه حس مي كرد و مشكلاتي كه داشت چند برابر چيز هايي بود كه من تجربه مي كنم. بعد وقتي كه او رنج بيماران دياليزي را كه در بيمارستان ديده بود برايم تعريف كرد و از دردهايي كه آنها در هنگام بيماریشان مي كشند را شرح داد  گفت كه احساس مي كند رنج هايي كه مي كشد خيلي فانتزي و الكي است. يعني رنجش، بي رنجي است يا يه چيزي از اين قبيل. برايم گفت كه يك روز كه از بيمارستان به جلسه دوستانم آمده، ديده كه درباره ي رنج صحبت مي كنند خيلي افسرده شده اين جلسات مخصوص آدمهايي است كه رنج ندارند و گاهي براي تفريح رنج مي كشند.! من از وقتي با ليلا صحبت كرده ام كلي حالم گرفته شده. به خاطر اينكه احساس كردم مسايلي را كه ممكن است چندان اهميتي نداشته است بزرگ مي كنم يا خيلي زود با چند تا مشكل  در هم ريخته مي شوم يا آستانه تحمل رنج من به طرز باورنكردني پايين است براي همين با يك بادِ كوچكِ مشكلات زود خم مي شوم. به نظرم رنج هايم در قياس با رنج هاي عده اي حتي مي تواند شادي هايي هم باشد!

پي نوشت: *من هميشه از اين پرهيز مي كنم كه رنج هر كس را با ديگري مقايسه كنم چون ميزان درك رنج به عوامل بيشماري بستگي دارد . ولي بعضي اوقات فكر مي كنم كه در نوعي بهانه گيري زندگي مي كنم .(در مورد خودم صحبت مي كنم ) يعني مي توانم از اين قوي تر باشم ولي الكي سعي مي كنم كه مشكلاتم را بزرگ جلوه دهم.

این روزها هر ماشینی را در مشهد سوار نمی شوم. انگار مردم بی انصاف تر از همیشه اند. هر کدامشان یک طوری شده اند. یا شاید من حواسم جمع تر شده است! ولی انگار تاکسی دار ها به طور بی رحمانه ای بی رحم شده اند! اگر به چشمانشان نگاه نکنی و با چشمانت نشان ندهی که بقیه پولت را می خواهی فکر نمی کنم پولت بقیه داشته باشد. همه چیز به تو بستگی دارد.

من چند روز است( یعنی از وقتی دانشگاه ها شروع شده است) به این موضوع فکر می کنم که من همیشه یک مسیر ثابت را می روم ولی چرا این قدر قیمتهای مختلف از من گرفته می شود. برای همین فقط تاکسی هایی را سوار می شدم که تاکسی متر دارند. البته دلیلم این بود که حداقل بدانم قیمت واقعی این آمد و شد ِ من چقدر است. اما امروز به طرز باورنکردنی متوجه شدم که اصلا کرایه به این مسئله _حداقل در مشهد_ ربط پیدا نمی کند. کسی به تاکسی متر نگاه نمی کند. هر که هر چه بخواهد می گیرد ! این موضوع برایم وقتی پررنگ شد که با تاکسی مسیر خیابان راهنمایی و کلاه دوز را با آژانس رفتم( به خاطر اینکه بار زیادی داشتم و گرنه دوستان مشهدی می دانند که فاصله میان این دو خیابان ،پیاده ، 10 دقیقه هم نمیشود!) اینقدر راننده بی انصافی کرد که حتی در چشمانش نگاه نکردم که بقیه پولم را بگیرم.با اینکه از بوی گازی که در ماشین می آمد مشخص بود که سوخت مصرفی اش گاز است.

نمی دانم ! من این عادت را که با دیدن چند آدم بی انصاف، همه را بی انصاف بدانم  از سر انداخته ام. اما فکر می کنم محیط مشهد به طرز باور نکردنی هر روز بی اخلاق تر می شود. مذهب هم  برای این شهر هم کاری نکرد ...

* در مورد خیلی چیزهای دیگر مشهد صحبت نکرده ام اما به گمانم این قاعده ی زندگی مردمان این شهر شده است که : حق دیگری را بگیر و گرنه حق خودت را هم می گیرند.

* همیشه دوست دارم که طوری با انسان ها _مخصوصا در موارد مالی_ رفتار کنم که فکر کند در اطمینان کامل نسبت به او هستم(و واقعاً هم همین طور است) ولی اینجا حتی فکر کردن به این موضوع احمقانه به نظر می رسد!

* فكر مي كنم كه سخت ترين كار براي انسان اخلاقي اين است كه در ميان آدمياني كه بي اخلاقند بزييد. در واقع حكم شكنجه را براي او دارد. مگر اينكه كلا از اخلاق كانتي پيروي كند .

* قصد نداشتم كه به اين زودي ها وبلاگم را به روز كنم  اما در اين چند هفته اين ششمين بار است كه برايم پيش مي آيد مجبورم از كرايه واقعي بيشتر بدهم و هيچ چيز هم نگويم!

*من اصلا فكر نمي كنم كه كسي كه كرايه را با من درست حساب مي كند كار اخلاقي مي كند. ماندم در اين شهر افراد وظيفه اي كه بايد انجام دهند را هم انجام نمي دهند.

این نوشته را چند ماه پیش نوشتم. ولی امروز بیشتر از هر روز دیگری می فهمش!

 من می خواهم گریه کنم ...اینجا واژه هایش خشن است. اینجا کلماتش تهی از هر معنایی هست. و من نمی دانم چرا از همین واژه ها برای فحش دادن به خودشان استفاده می کنم .!! متناقض نمای جالبیست.

من از این واژه های احمقانه احساس تهوع دارم ...می خواهم هر چه از این واژه ها خورده ام همه را استفراغ کنم ... همه آنها را از بدنم خارج کنم و از این مسمومیت احمقانه، از این اعتیاد شرم آوری که به استفاده از آنها دارم خاتمه دهم اما چه کنم که راه دیگری ندارم. من از واژه ها استفاده می کنم در حالی که آنها را نمی خواهم ... چون احساس می کنم این واژه ها وسیله ای مناسب برای اینکه دیگران را از جهان درونم آگاه کنم و هم از جهان درون آنها آگاه شوم نیستند. وقتی واژه ها را دم به دم بکار می برم احساس می کنم مفهوم را متصلب کرده ام . مفهوم را درون چارچوب خشکی گذاشته ام ...مفهوم را دربند و اسیر واژه ها کرده ام و با این کار مفهوم ها را می کشم. من واژه ها را دوست ندارم . دوست دارم به چشمانتان خیره شوم و تمام مفهومی که به شما می خواهم بگویم بدون اینکه لازم باشد از وسیله ای مثل واژه استفاده کنم. دوست دارم دستتان را بگیرم و بی هیچ مانعی همه آن معنی به شما منتقل شود ...چه نیازی به واژه ؟؟ چه نیازی؟؟

این واسطه ها مفهوم را دستکاری می کنند ...گاهی آنقدر رقیقند که نمی توان با آنها کاری کرد. گاهی آنقدر خیانت کارند که مفهوم را چیز دیگری می نمایانند.و گاهی آنقدر بی انعطاف  و بی انصاف که نمی دانم کدامشان را به کار ببرم که مفهوم به شکل عمیقی انتقال یابد. من گاهی بر سر تک تک واژه ها فریاد زده ام:

  Who are you? ... Don't touch me!  !shut up .I really hate you

نوشته زير را دوست خوبم، مجتبای عزيز نوشته .حكايت اوست از ماه رمضان ...

شنیده ام بارها از زبان بسیاری از اهل روزه که با وجود "رنجی" که از بابت یک ماه نخوردن و نیاشامیدن روزه عایدشان شده ،تلخکامند.از این که رمضان می گذرد و تمام می شود. آن چنان که اشتیاقی هست انگار در درونشان برای پا گذاردن به این ماه. نوعی دلبستگی، دوست داشتن رمضان. کاری ندارم به ریشه های دینی و ایمانی و هویتی و جامعه شناختی چنین احوالاتی. آن چه که توجه مرا در این جا معطوف به خود کرده حضور نوعی "تعلیق" در زیست رمضانانه ی روزه داران است.

*****

 شب را سراغاز گذری کوتاه بر یک شبانه روز از زندگی روزه داری قرار می دهم.

 اکثریتی که تن به خواب شبانه ی پیش از سحر می دهند خود را مهیای خوابی "دگرگونه" می کنند. خوابی که باید از میان نصف شود! آن وقت ساعتی قبل از اذان ،به آوای مادری یا زنگ ساعتی بر می خیزند و می پیوندند به اقلیتی که شب را به بیداری گذرانده اند. در انتظار. سحری صرف می شود ؛سر سفره ،میز، ایستاده، نشسته، دراز کشیده.اما نه با فراغتی کامل.بل که در انتظار. اخرین لقمه ها احتمالا مصادف می شود با "هشدارهای" رادیو یا تلویزیون. بیست دقیقه ،ده دقیقه، پنج دقیقه، دو دقیقه و بعد ضرباهنگ معلق پیش از اذان.تق تق ،تق تق.منطبق بر تپش های قلب.تا الله اکبر اذان. از این پس باید تن به جریان "نکردن "ها داد. تا صبح، تا ظهر، تا عصر.و در پس همه ی این ساعات اضطرابی -شاید شیرین- حضور دارد که روزه دار را به گونه ای ملایم می ترساند از تشنگی و گرسنگی ساعتی بعدتر.زمان هستی خود را اعلام می دارد:"من هستم! و تو به تدریج در قوای بدنی نقصان می یابی." این گونه ،انتظاری گره می خورد با لحظات روزه داری.تا وقت افطار.ربنا و بعد ان ذکر اسامی صدگانه ی خدا انگار حس تعلیق را با خود به اوج می برند. به پایان ربنای شجریان دقت کنید ؛چیزی به پایان نرسیده رها می شود و ان که گرسنه است ،تشنه است ،منتظر است باز در انتظار مضاعفی غوطه می خورد.وقت قرار فرا نرسیده.آن گاه صد نام خدا. بی هیچ سکونی.به مجرد پایان آن باز آن ضرباهنگ پیش از اذان به بارزترین وجه باز می گردد.روزه دار احساس نیاز می کند...

*****

وقت خوردن است- خوردن به پایان می رسد

از این وقت تا شب- یا بهتر بگویم ،تا سحر- انتظار و تعلیق فروکش می کند.کسالت ها و بی حالی های روزه داران از بعد افطار شاید ریشه ای در این فروکش داشته باشد.اما چه باک؟روزی دیگر در راه است!

*****

تمام پرسش من معطوف به این است: ایا این تعلیق عیان شده ،و به تبع آن، این شوق موجود در باطن فرد گرسنگی و تشنگی کشیده اشکارشدگی ساحتی از روان روزه دار نیست؟میلی انتزاعی به تعلیق و حضور پنهان ان در ناخوداگاه انسانی؟

*****

توضیحات:

 *طلب شدیدی در من هست که ان چنان بنگارم که تفسیری مهدویت مابانه بر متنم سوار نشود.تنها یک گریز روان شناختی وجودی زدم. هر چند که مولف مرده است!

**این تعلیق حتی در سراسر ماه هم سیلان می یابد.در کجا؟بارزترین ظهورش ،از دید من، در حکایت شب های قدر است و ابهامی که در ان ها مستتر است.